Буцах

2021015 - Мэргэжил сонголтонд нөлөөлөгч хүчин зүйлсийн судалгаа

Нийгэм

Хураангуй

0

Энэхүү судалгаа нь ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгоход туслах мэргэжлийн чиг баримжааны загварыг бий болгох юм. Нийгмийн анги эрүүл мэндийг тодорхойлогч гол хүчин зүйл нь боловсрол, мэргэжил гэж үздэг. Хүн сонирхолдоо нийцсэн, чадавхаа бүрэн нээж гаргах боломж олгохуйц ажил эрхлэх, түүнээсээ сэтгэл ханамж авахыг эрмэлздэг гэсэн онолын дүгнэлтийг on эмтэн Дональд Сьюпер боловсруулсан байна. Эдгээр онолын дүгнэлт, үзэл баримтлалыг Америкийн сэтгэл судлаач Джон Льюс Холланд үргэлжлүүлэн хөгжүүлж, улмаар 1966 онд бие хүний тухай онол болон мэргэжил сонголтын онолыг холбосон үзэл баримтлал, арга зүйг боловсруулсан нь олон улс оронд түгээмэл хэрэглэгдэх болсон байна. ЕБС-ийн сурагчид болон оюутнуудад мэргэжлээ сонгоход нь туслахад чиглэсэн юм. Уг судалгааг “SPSS STATISTICS” үр дүнгийн шинжилгээг ашиглан шинжилсэн. Судалгааны үр дүнд гэр бүлийн гишүүд оюутнуудын мэргэжлийг сонгоход хамгийн ихээр нөлөөлдөгийг харж болно. Гэр бүлийн гишүүдээс хамгийн их нь ээжүүдийн нөлөө аавууд болон гэр бүлийн бусад гишүүдтэй харьцуулахад өндөр үнэлгээ авсан. Мөн судалгааны явцад илэрсэн эрэгтэй, эмэгтэйг тус тусдан шинжилсэн бөгөөд эрэгтэйчүүдэд үе тэнгийхний нөлөө харицангуй их харин эмэгтэйчүүдэд хүйсийн нөлөө ихээхэн хамаарсан. Судалгаагаар сурагчдын сонголтод үе тэнгийнхэн нь багагүй нөлөөлдөг болхыг тогтоогдоожээ. Судалгаагаар эцэг эхчүүдийг хүүхдүүдээ ажил мэрэгжилийн талаар илүү дэлгэрэнгүй сургаж байхыг зөвлөж байна. Учир нь хүүхдүүд аав ээжийнхээ шаардсан мэрэгжилээс болж өөрийн дур сонирхолгүй мэрэгжилээр сурч амжилт гаргаж чадахгүй байгаа юм. Эцэст нь хэлэхэд судалгаа оюутнуудад тохиромжтой мэргэжлээ сонгоход нь туслахад туслах мэргэжлийн чиг баримжаа олгох загварыг санал болгосон.

0

Түлхүүр үг: Ажил мэргэжил, ажил мэргэжлийн чиг баримжаа, ахлах сургуулийн сурагчид, гэр бүл, хүйс, үе тэнгийнхэн, сургууль, хүчин зүйл, ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох.

0

  1. УДИРТГАЛ

0

Хүмүүсийн амьдралын ихэнх хэсэг нь мэргэжлийн үйл ажиллагаанд зарцуулагддаг бөгөөд эдгээр эрэл хайгуул нь илүү их зүйлийг хийдэг амьжиргаанд орлого оруулахаас илүүтэйгээр (Бандура, 2002: 279).  Өргөн тархсан байдаг ахлах сургуулийн жилүүд нь өсвөр насны хүүхдүүдэд бэлтгэлтэй болоход чухал үүрэг гүйцэтгэдэг гэдэгтэй санал нэг байна сургуулиас ажил эсвэл коллежид шилжих шилжилт (Amoah, Kwofie & Kwofie, 2015: 57; Ombaba, Keraro, Sindabi & Asiengo, 2014: 921;  Роуланд, 2004: 1).  Дунд сургуулийн жилүүд өнөөг хүртэл үргэлжилж байна бага сургуулийн хамтын хоргодох амьдралаас эрх чөлөө, дээд боловсрол эсвэл ажил эрхлэлтийн аль алиных нь хариуцлага (Watts & Kidd, 2000: 488; MaluwaBanda, 1998: 294).  Ажил мэргэжлийн удирдамжийг хүчирхэг, үр дүнтэй арга гэж өргөнөөр хүлээн зөвшөөрдөг боловсрол ба хөдөлмөрийн ертөнцийн хоорондын ялгааг арилгах (Ибрахим, Вамбия, Олака ба Рабуру, 2014: 301;  Ажуфо, 2013: 312).  Оюутнууд ахлах сургуулиар дамжиж мэдлэгтэй ирнэ олон сонирхогч талуудтай харьцдаг тул тэдний эрх ашиг, ашиг сонирхлын талаар хүрээлэн буй орчин.  Ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох хөтөлбөрүүд нь оюутнуудыг ойлгоход нь туслах зорилготой юм өөрсдийн боломж бололцоог бүрэн дайчлан хөгжүүлэх (Ombaba et al., 2014: 921; Ajufo, 2013: 312; Алика, 2010а: 537;  Малува-Банда, 1998: 289).Сонголт хийх үйл явц нь үүнээс хамааран хувь хүн бүрийн хувьд нарийн төвөгтэй бөгөөд өвөрмөц байдаг танин мэдэхүйн хүчин зүйл, тухайн хүний ​​нийгмийн орчин (Braza & Guillo, 2015: 78; Durosaro & Adebanke, 2012: 111).  Мэргэжлийн сонголт гэдэг нь ихэнх хүмүүсийн шийдвэрийг гаргадаг тэдний амьдралд хэзээ нэгэн цагт;  нөлөөлж болзошгүй тул анхааралтай авч үзэх хэрэгтэй шийдвэр юм хүний ​​амьдралын үлдсэн хэсэг (Eyo, 2011: 328).  Тиймээс ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох зорилго ба зөвлөгөө өгөх нь хувь хүнд өөрийн сонголтыг судлах боломжийг олгох явдал юм (Lazarus & Chinwe, 2011: 52). ЮНЕСКО-ийн (2002: 4) дагуу ажил мэргэжлийн талаар зөвлөгөө өгөх нь дөрвөн элементээс бүрдэнэ.

0

а) хувь хүмүүс сонирхол, үнэт зүйл, өөрийгөө үнэлэх чадварыг дээшлүүлэхэд нь туслах. чадвар, хувийн хэв маяг; 

0

 б) оюутнуудыг нөөц бололцоонд хамруулах, ингэснээр тэд болох боломжтой болно ажил, мэргэжлийн талаар илүү мэдлэгтэй байх;  

0

в) шийдвэр гаргахад оюутнуудыг татан оролцуулах өөрсдөдөө тохирсон ажил мэргэжлээ сонгох боломжтой байх үүднээс процесс хийх сонирхол, чадварын үнэ цэнэ, хувийн хэв маяг; 

0

 г) хувь хүмүүсийг идэвхтэй байхад нь туслах карьерынхаа менежерүүд (үүнд ажил мэргэжлийн шилжилт, тэнцвэржүүлэлтийг зохицуулах амьдралын янз бүрийн үүрэг), мөн мэргэжлийн хувьд насан туршийн суралцагч болох амьдралын үргэлжлэх хугацаа.

0

Ажил мэргэжлийн чиг баримжаа нь хувь хүмүүсийг хийх боломжийг олгоход чиглэсэн олон үйл явцыг агуулдаг боловсролын, мэргэжлийн болон хувийн шинжтэй холбоотой мэдээлэл, сонголт, шилжилт хөгжил (Watts & Kidd, 2000: 488).  Удирдамж, зөвлөгөө өгөх үйлчилгээний зорилго нь сургалтын байгууллагуудад суралцагч бүрт боловсролын оновчтой үр өгөөжийг хүртэх боломжийг олгох түүний боломж (Ибрахим нар, 2014: 302; Eyo, Joshua & Esuong, 2010: 88).  Энэ нь бас суулгадаг өөртөө итгэх итгэл, эерэг хандлага, сэтгэл ханамжийг авч, насан туршийн хүсэл эрмэлзлийг төрүүлдэг суралцах (Ajufo, 2013: 313).  Улс орнуудад хамгийн сайн ашиглах чадвартай иргэд хэрэгтэй байдаг авьяас чадвар, урам зоригтой, үр бүтээлтэй ажиллахад нь туслах мэргэжлийн сонголт хийх (Хиберт, 2009: 13).

0

  1. СУДЛАГДСАН БАЙДАЛ
  2. Монгол улсын хэмжээнд

0

Монгол улсад хийгдэж байгаа мэргэжил сонголтын судалгаа нь зөвхөн бие хүний сэтгэл зүйн хүчин зүйлээр хязгаарлагдаж байгаа нь ахлах ангийн сургачид мэргэжлээ сонгоход нөлөөлж байгаа нийгмийн орчны (институцийн) хүчин зүйлийн талаарх мэдээллийг бүрэн гаргаж чадахгүй байна. Үүнтэй уялдан, ахлах ангийн сурагчдын мэргэжил сонголтын өнөөгийн байдлыг судалж үнэлгээ өгөх, тэдний сонголтод нөлөөлж байгаа институцийн болон бие хүний хүчин зүйлийг хамтад нь судлах нийгмийн эрэлт шаардлага тулгарч байна.  Мэргэжил сонголтын институцийн хүчин зүйлийн шинжилгээ (2018 он,  Мандах овогтой Баянмөнх). Ахлах ангийн сурагчдын мэргэжил сонголтонд нөлөөлөх хүчин зүйлийн судалгаа (2016 он, Бадийгийн Болормаа). ДБСБ-уудын элсэлтийн өнөөгийн байдал, элсэгчдийн жендэрийн тэнцвэртэй байдлыг хангахад тулгарч буй асуудлууд, тэдгээрийг шийдвэрлэх боломж, нөхцөлийг тодруулахад судалгааны зорилго оршино. Дээд боловсролын жендэрийн дүн шинжилгээ( 2017 он, Судалгааны багийн ахлагч: Нарангийн Болдмаа)

0

  1. Олон улсын хэмжээнд

0

Мэргэжлийн зөв замыг сонгох нь өнөө үед залуу оюутнуудад илүү чухал болж 

0

байна. Мэргэжил, коллежийн мэргэжлээ сонгохдоо оюутнууд олон зүйлийг харгалзан үзэх ёстой. Олон хүчин зүйлүүд нь оюутны шийдвэрт, үүнд эцэг эх, дасгалжуулагч, шашны зүтгэлтнүүд эсвэл бусад хүмүүст нөлөөлж болно оюутны амьдралд үлгэр дууриалал үзүүлэх. (Factors Affecting Career Choices of College Students Enrolled in Agriculture December 2013, Darren Fizer). Ажил мэргэжлийн сонголтыг тухайн нөхцөл байдал хэрхэн тодорхойлж болох талаар судлахын тулд бид дүн шинжилгээ хийхдээ чанарын аргыг ашигласан болно. Нийгмийн танин мэдэхүйн карьерын онолыг ашиглан бид мэргэжлийн сонголт хийх, холбогдох замуудыг шинжлэн судлав. (A Qualitative Analysis of Career Choice Pathways of College-Oriented Rural Central Appalachian High School Students 2019, Cheryl Carrico1 , Holly M. Matusovich1 , and Marie C. Paretti1). Мэргэжлийн сонголт нь бидний амьдралын хамгийн чухал эргэлтийн цэгүүдийн нэг бөгөөд энэ сонголт нь бидний цаашдын нийгэм дэх үүрэг оролцоог тодорхойлж, бүх амьдралынхаа хамгийн чухал үйл явцыг бэлэгддэг. Энэхүү судалгааны зорилго нь Индонезийн Университат дахь бакалаврын түвшний оюутнуудын мэргэжлийг сонгоход нөлөөлөх хүчин зүйлийг судлах явдал юм. (Factors affecting career choice among undergraduate students in universitas Indonesia 2016, A. H. Majid)

0

  1. АРГА ЗҮЙ

0

Мэргэжил сонгох сонголтод нөлөөлөгч хүчин зүйлийн бүрэлдэхүүн 4 дэд хэмжүүрийг судлах болно. Энэхүү 4 дэд хэмжүүрийг 40 чанарын шалгуураар шилжилнэ. Зураг 1-д мэргэжил сонгох сонголтод нөлөөлөгч хүчин зүйлийн загварыг харуулсан байна. Харин 40 чанарын шалгуурыг Хүснэгт IV-т дүгнэсэн байна.  

0

0

Зураг 1. Мэргэжил сонгох сонголтод нөлөөлөгч хүчин зүйлийн загвар

0

Асуулгын судалгааг 70 оюутан болон хөдөлмөр эрхлэгчдээс авсан. Түүний 55.9% нь эмэгтэй, 37,4% нь эрэгтэй байна. Мөн тэдний 42.9%-ийн боловсролын түвшин бүрэн дунд боловсролтой, 27.1% нь бакалавр зэрэгтэй, 27.1% нь дээд боловсролтой байна. Судалгаанд оролцогчдын 68.6% нь 19-21 настай, 28.6% нь 22-оос дээш насны хүмүүс байна. Хүснэгт I-III-аас харж болно. 

0

Хүснэгт I. Оролцогчийн хүйс

0

Хүйс

давтамж

Хувь

эрэгтэй

28

37.4%

эмэгтэй

42

55.9%

Нийт

70

93.3%

Missing

5

6,7%

Нийт

75

100.0%

0

 Хүснэгт II. Оролцогчийн боловсрол

0

 

Давтамж

Хувь

Дунд боловсролтой

1

1.4

Бүрэн дунд боловсролтой

30

42.9

Дээд боловсролтой

19

27.1

Бакалавр зэрэгтэй

19

27.1

Магистар болон түүнээс дээш

1

1.4

Нийт

70

100.0

0

Хүснэгт III. Оролцогчийн нас

0

 

Frequency

Percent

Valid

17-18

2

2.9

19-21

48

68.6

22 буюу түүнээс дээш

20

28.6

Total

70

100.0

0

Хүснэгт IV. Мэргэжил сонгох сонголтод нөлөөлөгч хүчин зүйлийн дэд хэмжүүр бүрийн шалгуур

0

Дэд хэмжүүр

Шалгуур

  1.  

Оюутан мэргэжлээ сонгоход гэр бүл нөлөөлөх нь

 

Fam3 : Эцэг эхийн боловсрол нь хүүхдийнхээ мэргэжлийг сонгоход нөлөөлдөг.

Fam4: Эцэг эхийн үйл хөдлөл, үйл ажиллагаа нь хүүхдүүдийнх нь ажил мэргэжилд нөлөөлдөг.

Fam5: Эцэг эхийн үр хүүхэддээ мэргэжлээ өвлүүлэх хүсэл нь хүүхдүүдийн мэргэжлээ сонгоход нөлөөлдөг

Fam6: Эцэг эхээсээ хараат, биеэ дааж чадахгүй байгаа өсвөр насныхан ажил мэргэжлийн хувьд бие даан шийдвэр гаргах эрх чөлөө байдаггүй. 

Fam7: Хүүхдүүд эцэг эхдээ таалагдахын тулд тодорхой ажил мэргэжлийг сонгодог.

Fam8: Эцэг эхийн үнэт зүйл, итгэл үнэмшил нь хүүхдүүдийг мэргэжлээ сонгоход нөлөөлдөг.

Fam9: Эцэг эхчүүд хүүхдүүддээ тодорхой ажил мэргэжлийн сонирхлыг бий болгож чаддаг.

Fam11: Эцэг эхийн хүүхэдтэйгээ ойр байдал, холбогдох байдал болон хүлээлт нь хүүхдүүдийн мэргэжлээ сонгоход нөлөөлдөг.

  1.  

Оюутан Сурагчдын мэргэжлээ сонгоход нөлөөлөх сургуулийн нөлөөлөл.

 

Sch1: Сургуулиуд оюутан, сурагчдын ажил мэргэжлийн чиг баримжааг хэрхэн сайжруулдаг вэ

Sch2: Сургуулиас өгөх чиг баримжаа, зөвлөгөө нь сурагчдын мэргэжлийг сонгоход чухал ач холбогдолтой байдаг уу

Sch3:  Сургуулиудад ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох нь оюутнуудын ажил мэргэжлийн эргэлзээтэй байдлыг арилгахад чиглэгддэг

Sch4: Сургуулиудын явуулдаг ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох хичээл нь оюутнуудад таалагддаг

Sch5:  Сургуулийн байршил нь сурагчдын мэргэжлийг сонгоход чухал нөлөөтэй

Sch6: Ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох мэргэжилтнүүдийг сургуульд урьж ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох сургалт явуулдаг

Sch7:  Оюутнууд карьераа хайж олоход нь туслах зорилгоор өөр өөр ажлын байруудаар аялдаг 

Sch8:  Ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох нь хүүхдүүдэд тодорхой ажил мэргэжлийн талаар мэдлэг, ур чадвар эзэмшүүлэхэд тусалдаг

Sch9: Сургуулийн ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох нь хүүхдүүдийн ажил мэргэжлийн цар хүрээг өргөжүүлж өгдөг

Sch10: Сургуулиудад ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох нь ажил мэргэжлийн чиглэлээр шийдвэр гаргах ур чадварт нь эерэгээр нөлөөлдөг

Sch11: Сургалтын чанар нь оюутнуудын мэргэжлийг сонгоход эерэгээр нөлөөлдөг

  1.  

Оюутнуудын мэргэжлээ сонгоход жендэрийн нөлөө.

 

Gen1: Охид, хөвгүүд нь ажил мэргэжлийн чиг баримжаа өгөх өдөөлт, идэвхжүүлэлт нь ижилхэн байдаг

Gen2:  Хүйс нь оюутнуудын мэргэжлээ сонгоход нөлөөлдөг

Gen3: Эрэгтэй оюутнууд охидтой харьцуулахад ажил мэргэжлийн хувьд өндөр хүсэл эрмэлзэлтэй байдаг

Gen4:  Охидууд “эрэгтэйчүүд давамгайлдаг” мэргэжлээр хөвгүүдтэй өрсөлдөж байна

Gen5:  Хөвгүүд охидоос илүү эртнээс компьютер ашигладаг

Gen7:  Эмэгтэйчүүдийн үүрэг бол гэрийн эзэгтэй, эрэгтэй хүний үүрэг бол гэр бүлээ тэжээгч юм

Gen8:  Хүйс нь ажил мэргэжлийн зан төлөвт нөлөөлдөг

Gen9:  Эмэгтэйчүүд бусдыг халамжлахтай холбоотой ажил мэргэжлийг илүү өндөр үнэлдэг

Gen10:  Уламжлал ёсоор эрэгтэй хүн хийдэг ажил мэргэжил, эмэгтэй хүн давамгайлсан ажил мэргэжил гэж байдаг

Gen11: Тухайн хүний эршүүд шинж чанар, эсвэл эмэгтэйлэг шинж чанар нь мэргэжил сонгоход нөлөөлдөг

  1.  

Ажил мэргэжлийн чиг хандлагад нөлөөлөх үе тэнгийнхний нөлөө.

 

Peer1:  Ажил мэргэжлийн талаарх үе тэнгийн найз нөхдийн зөвлөгөө нь оюутнууд нөхөрлөхөд чухал байдаг

Peer2: Оюутнуудын хоорондын харилцаа, нөлөөлөл нь хүүхдүүдэд тодорхой мэргэжлийг сонгох хүчирхэг хэрэгсэл юм

Peer3: Оюутнууд өөрийнхөө насны оюутнуудаас урам, зоригийг авна гэдэгт итгэдэг

Peer4:  Бизнес эрхлэлтийн талаархи мэдээлэл нь үе тэнгийнхнээс авсан тохиолдолд илүү их нөлөөтэй байдаг

Peer5:  Карьераа баталгаажуулах ажлыг үе тэнгийнхэнээсээ олдог

Peer6:  Үе тэнгийнхний өгсөн мэдээлэл үргэлж үнэн зөв байдаг

Peer7:  Үе тэнгийн бүлэг, хамт олны хүчтэй нөлөөг заримдаа өсвөр насны урьдчилан тогтоосон карьерт оруулахад шахалтын зорилгоор ашигладаг

Peer8: Эмэгтэй оюутнууд мэргэжлээ сонгоход үе тэнгийнхний нөлөөлөлд өртөх магадлал өндөр байдаг

Peer9:  Эрэгтэй оюутанд найзалж, нөхөрлөдөг эрэгтэй оюутнуудын нөлөө мэргэжлээ сонгоход илүү их нөлөөлдөг

Peer10: Үе тэнгийн бүлэг, хамт олон бүхий оюутнууд ижил төстэй мэргэжлийг сонгох магадлалтай

Peer11:  Ажил мэргэжлийн зан төлөв/хандлагын өөрчлөлт нь үе тэнгийнхнээс бий болдог

Peer12: Үе тэнгийн бүлэг, хамт олондоо хамгийн ихээр үнэлэгддэг/нөлөө бүхий гишүүдээсээ ажил мэргэжлийн талаархи зөвлөгөөг илүү их хүлээж

0

  1. ҮР ДҮН

0

Хүснэгт VI.  Бүлэг бүрийн хувьд тооцоолсон найдвартай байдлын хэмжүүрүүд, нийт найдвартай байдлын хэмжигдэхүүн (CR), Average Variance Extracted (AVE), болон Cronbach’s alpha (α)

0

Y

Үйлчилгээний чанарын хэмжүүр

Loadings (λ)

Найдвартай байдлын хэмжүүрүүд

Гэр бүлийн нөлөөлөл

 

 

 

FAM04.

FAM04. Эцэг эхийн үйл хөдлөл, үйл ажиллагаа нь хүүхдүүдийнх нь ажил мэргэжилд нөлөөлдөг

.827

Cronbach's alpha1

0.850

FAM11.

FAM11. Эцэг эхийн хүүхэдтэйгээ ойр байдал, холбогдох байдал болон хүлээлт нь хүүхдүүдийн мэргэжлээ сонгоход нөлөөлдөг

.799

N

8

FAM03.

FAM03. Эцэг эхийн боловсрол нь хүүхдийнхээ мэргэжлийг сонгоход нөлөөлдөг

.684

AVE

55%

FAM09.

FAM09. Эцэг эхчүүд хүүхдүүддээ тодорхой ажил мэргэжлийн сонирхлыг бий болгож чаддаг

.676

CR

0.906

FAM06.

FAM06. Эцэг эхээсээ хараат, биеэ дааж чадахгүй байгаа өсвөр насныхан ажил мэргэжлийн хувьд бие даан

.819

 

 

 

 

 

 

 

 

FAM05.

FAM05. Эцэг эхийн үр хүүхэддээ мэргэжлээ өвлүүлэх хүсэл нь хүүхдүүдийн мэргэжлээ сонгоход нөлөөлдөг.

.724

FAM08.

FAM08. Эцэг эхийн үнэт зүйл, итгэл үнэмшил нь хүүхдүүдийг мэргэжлээ сонгоход нөлөөлдөг

.709

FAM07.

FAM07. Хүүхдүүд эцэг эхдээ таалагдахын тулд тодорхой ажил мэргэжлийг сонгодог

.661

Сургуулийн нөлөөлөл

SCH09.

SCH09. Сургуулийн ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох нь хүүхдүүдийн ажил мэргэжлийн цар хүрээг өргөжүүлж өгдөг

.859

Cronbach's alpha1

0.824

SCH08.

SCH08. Ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох нь хүүхдүүдэд тодорхой ажил мэргэжлийн талаар мэдлэг, ур чадвар эзэмшүүлэхэд тусалдаг

.838

N

11

SCH10.

SCH10. Сургуулиудад ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох нь ажил мэргэжлийн чиглэлээр шийдвэр гаргах ур чадварт нь эерэгээр нөлөөлдөг

.811

AVE

57%

SCH11.

SCH11. Сургалтын чанар нь оюутнуудын мэргэжлийг сонгоход эерэгээр нөлөөлдөг

.807

CR

0.934

SCH05.

SCH05. Сургуулийн байршил нь сурагчдын мэргэжлийг сонгоход чухал нөлөөтэй

.815

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

SCH07.

SCH07. Оюутнууд карьераа хайж олоход нь туслах зорилгоор өөр өөр ажлын байруудаар аялдаг SAR18

.744

SCH04.

SCH04. Сургуулиудын явуулдаг ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох хичээл нь оюутнуудад таалагддаг

.612

SCH03.

SCH03. Сургуулиудад ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох нь оюутнуудын ажил мэргэжлийн эргэлзээтэй байдлыг арилгахад чиглэгддэг

.606

SCH06.

SCH06. Ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох мэргэжилтнүүдийг сургуульд урьж ажил мэргэжлийн чиг баримжаа олгох сургалт явуулдаг

.596

SCH01.

SCH01. Сургуулиуд оюутан, сурагчдын ажил мэргэжлийн чиг баримжааг хэрхэн сайжруулдаг вэ

.767

SCH02.

SCH02. Сургуулиас өгөх чиг баримжаа, зөвлөгөө нь сурагчдын мэргэжлийг сонгоход чухал ач холбогдолтой байдаг уу

.758

Хүйсийн нөлөөлөл

GEN03.

GEN03. Эрэгтэй оюутнууд охидтой харьцуулахад ажил мэргэжлийн хувьд өндөр хүсэл эрмэлзэлтэй байдаг

.784

Cronbach's alpha1

0.820

GEN07.

GEN07. Эмэгтэйчүүдийн үүрэг бол гэрийн эзэгтэй, эрэгтэй хүний үүрэг бол гэр бүлээ тэжээгч юм

.752

N

10

GEN02.

GEN02. Хүйс нь оюутнуудын мэргэжлээ сонгоход нөлөөлдөг

.719

AVE

54%

GEN08.

GEN08. Хүйс нь ажил мэргэжлийн зан төлөвт нөлөөлдөг

.681

CR

0.921

GEN05.

GEN05. Хөвгүүд охидоос илүү эртнээс компьютер ашигладаг

.576

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

GEN10.

GEN10. Уламжлал ёсоор эрэгтэй хүн хийдэг ажил мэргэжил, эмэгтэй хүн давамгайлсан ажил мэргэжил гэж байдаг

.803

GEN09.

GEN09. Эмэгтэйчүүд бусдыг халамжлахтай холбоотой ажил мэргэжлийг илүү өндөр үнэлдэг

.780

GEN11.

GEN11. Тухайн хүний эршүүд шинж чанар, эсвэл эмэгтэйлэг шинж чанар нь мэргэжил сонгоход нөлөөлдөг

.764

GEN04.

GEN04. Охидууд “эрэгтэйчүүд давамгайлдаг” мэргэжлээр хөвгүүдтэй өрсөлдөж байна

.731

GEN01.

GEN01. Охид, хөвгүүд нь ажил мэргэжлийн чиг баримжаа өгөх өдөөлт, идэвхжүүлэлт нь ижилхэн байдаг

.724

Үе тэнгийнхний нөлөөлөл

PEER02.

PEER02. Оюутнуудын хоорондын харилцаа, нөлөөлөл нь хүүхдүүдэд тодорхой мэргэжлийг сонгох хүчирхэг хэрэгсэл юм

.890

Cronbach's alpha1

0.927

PEER01.

PEER01. Ажил мэргэжлийн талаарх үе тэнгийн найз нөхдийн зөвлөгөө нь оюутнууд нөхөрлөхөд чухал байдаг

.846

N

12

PEER03.

PEER03. Оюутнууд өөрийнхөө насны оюутнуудаас урам, зоригийг авна гэдэгт итгэдэг

.808

AVE

57%

PEER04.

PEER04. Бизнес эрхлэлтийн талаархи мэдээлэл нь үе тэнгийнхнээс авсан тохиолдолд илүү их нөлөөтэй байдаг

.743

CR

0.940

PEER12.

PEER12. Үе тэнгийн бүлэг, хамт олондоо хамгийн ихээр үнэлэгддэг/нөлөө бүхий гишүүдээсээ ажил мэргэжлийн талаархи зөвлөгөөг илүү их хүлээж

.696

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

PEER11.

PEER11. Ажил мэргэжлийн зан төлөв/хандлагын өөрчлөлт нь үе тэнгийнхнээс бий болдог

.688

PEER05.

PEER05. Карьераа баталгаажуулах ажлыг үе тэнгийнхэнээсээ олдог

.676

PEER08.

PEER08. Эмэгтэй оюутнууд мэргэжлээ сонгоход үе тэнгийнхний нөлөөлөлд өртөх магадлал өндөр байдаг

.862

PEER06.

PEER06. Үе тэнгийнхний өгсөн мэдээлэл үргэлж үнэн зөв байдаг

.791

PEER07.

PEER07. Үе тэнгийн бүлэг, хамт олны хүчтэй нөлөөг заримдаа өсвөр насны урьдчилан тогтоосон карьерт оруулахад шахалтын зорилгоор ашигладаг

.693

PEER10.

PEER10. Үе тэнгийн бүлэг, хамт олон бүхий оюутнууд ижил төстэй мэргэжлийг сонгох магадлалтай

.676

PEER09.

PEER09. Эрэгтэй оюутанд найзалж, нөхөрлөдөг эрэгтэй оюутнуудын нөлөө мэргэжлээ сонгоход илүү их нөлөөлдөг

.644

0

Хүснэгт VI-аас харахад 4 дэд хэмжүүрийн Cronbach’s alpha-н өндөр коэффициентыг хүчтэй дэмжиж байна. Цаашлаад багцлалтын түвшинг ач холбогдлоор нь авч үзвэл бүгд сайн байгааг харж болно.

0

Регрессийн шинжилгээ 

0

Хүснэгт VII-д харуулсан тохируулагд-сан R-square детерминацийн коэффи-циент буюу өөрчлөлтийн коеффициент нь “predictor variables”-“угтаж мэдэх үзүүлэл (Мэргэжил сонгох сонголтод нөлөөлөх хүчин зүйлүүд) нь мэргэжил сонголтын сэтгэл ханамж (эрэгтэй) 34%-ийг тайлбарлаж байна. 

0

Хүснэгт VII. Регрессийн шинжилгээ: Мэргэжил сонголтын сэтгэл ханамж

0

Model Summary

Таны хүйс

R

R Square

Adjusted R Square

Std. Error of the Estimate

Эрэгтэй

1

.585a

.342

.312

1.19747

Эмэгтэй

1

.046a

.002

-.021

.72462

a. Predictors: (Constant), PEER

0

Цаашлаад Хүснэгт VIII-д ANOVA-гийн тусламжтайгаар шалган үзэхэд энэхүү загвар нийцэж буйг харж болно. 11.445 үнэлгээгээр энэхүү загвар ач холбогдолтой буйг харж болно. Энэхүү мэргэжил сонгох сонголтод хүчин зүйлүүд холбоотойг харуулж байна.  

0

Хүснэгт VIII. ANOVAa: Та одоо өөрийн мэргэжлийн сонголтондоо сэтгэл хангалуун байдаг уу

0

ANOVAa

Таны хүйс

Sum of Squares

df

Mean Square

F

Sig.

Эрэгтэй

1

Regression

16.412

1

16.412

11.445

.003b

Residual

31.546

22

1.434

 

 

Total

47.958

23

 

 

 

Эмэгтэй

1

Regression

.049

1

.049

.094

.761b

Residual

23.103

44

.525

 

 

Total

23.152

45

 

 

 

a. Dependent Variable: Та одоо өөрийн мэргэжлийн сонголтондоо сэтгэл хангалуун байдаг уу

b. Predictors: (Constant), PEER

0

Хүснэгт IX-д тэрхүү стандартчилагдсан коэффициент (Beta) нь “угтаж мэдэх хувьсагч”-ийн нэг нэгж өөрчлөлтөнд бие даасан хувьсагч(Та одоо өөрийн мэргэжлийн сонголтондоо сэтгэл хангалуун байдаг уу)-д хэр их өөрчлөлт бий болохыг бидэнд хэлж өгдөг. Энэхүү шинжилгээнд оюутан мэргэжил сонголтондоо сэтгэл хангалуун байдаг уу? Гэсэн асуултанд үе тэнгийхний нөлөөлөх нь  (эрэгтэй) 0.585,  үе тэнгийнхний нөлөөлөх нь (эмэгтэй) -0.046, илүү бага хамааралтай буюу сэтгэл хангалуун бус нь харагдаж байна. 

0

Хүснэгт IX. Коэффициент

0

Coefficientsa

Таны хүйс

Unstandardized Coefficients

Standardized Coefficients

t

Sig.

B

Std. Error

Beta

Эрэгтэй

1

(Constant)

-.751

1.075

 

-.698

.492

PEER

1.114

.329

.585

3.383

.003

Эмэгтэй

1

(Constant)

3.713

.425

 

8.741

.000

PEER

-.040

.130

-.046

-.306

.761

a. Dependent Variable: Та одоо өөрийн мэргэжлийн сонголтондоо сэтгэл хангалуун байдаг уу

0

Хүснэгт X-д харуулсан тохируулагдсан R-square детерминацийн коэффициент буюу өөрчлөлтийн коеффициент нь “predictor variables”-“угтаж мэдэх үзүүлэл (Мэргэжил сонгох сонголтод нөлөөлөх хүчин зүйлүүд) Таны төгссөн сургууль, FAMexcept1210 нь (эрэгтэй) 32%, (эмэгтэй) 33% тайлбарлаж байна.

0

Хүснэгт X. Регрессийн шинжилгээ: Таны төгссөн сургууль, FAMexcept1210

0

Model Summary

Таны хүйс

R

R Square

Adjusted R Square

Std. Error of the Estimate

Эрэгтэй

1

.574a

.329

.265

.46089

Эмэгтэй

1

.577a

.333

.302

.50061

a. Predictors: (Constant), Таны төгссөн сургууль, FAMexcept1210

0

Цаашлаад Хүснэгт XI-д ANOVA-гийн тусламжтайгаар шалган үзэхэд энэхүү загвар нийцэж буйг харж болно. 5.152 (эрэгтэй), 10.750 (эмэгтэй)  үнэлгээгээр энэхүү загвар ач холбогдолтой буйг харж болно. Энэхүү мэргэжил сонгох сонголтод хүчин зүйлүүд холбоотойг харуулж байна.  

0

Хүснэгт XI. ANOVAa: Таны төгссөн сургууль, FAMexcept1210

0

ANOVAa

Таны хүйс

Sum of Squares

df

Mean Square

F

Sig.

Эрэгтэй

1

Regression

2.189

2

1.094

5.152

.015b

Residual

4.461

21

.212

 

 

Total

6.650

23

 

 

 

Эмэгтэй

1

Regression

5.388

2

2.694

10.750

.000b

Residual

10.776

43

.251

 

 

Total

16.165

45

 

 

 

a. Dependent Variable: SCHexcept61213

b. Predictors: (Constant), Таны төгссөн сургууль, FAMexcept1210

0

Хүснэгт XII-д тэрхүү стандартчилагд-сан коэффициент (Beta) нь “угтаж мэдэх хувьсагч”-ийн нэг нэгж өөрчлөлтөнд бие даасан хувьсагч (SCHexcept61213)-д хэр их өөрчлөлт бий болохыг бидэнд хэлж өгдөг. Энэхүү шинжилгээнд оюутан мэргэжлээ сонгоход гэр бүлийн нөлөөлөх нь (эмэгтэй)   0.585,  төгссөн сургууль нөлөөлөх нь 0.144 илүү бага хамааралтай буй нь харагдаж байна. Харин гэр бүлийн нөлөөлөх нь (эрэгтэй) 0.584, төгссөн сургууль нөлөөлөх нь 0.023 илүү бага хамааралтай буй нь харагдаж байна.

0

Хүснэгт XII. Коэффициент

0

Coefficientsa

Таны хүйс

Unstandardized Coefficients

Standardized Coefficients

t

Sig.

B

Std. Error

Beta

Эрэгтэй

1

(Constant)

1.702

.537

 

3.170

.005

FAMexcept1210

.454

.142

.574

3.210

.004

Таны төгссөн сургууль

.016

.126

.023

.128

.899

Эмэгтэй

1

(Constant)

1.371

.400

 

3.423

.001

FAMexcept1210

.432

.094

.583

4.619

.000

Таны төгссөн сургууль

.111

.097

.144

1.140

.261

a. Dependent Variable: SCHexcept61213

0

Хүснэгт X-д харуулсан тохируулагдсан R-square детерминацийн коэффициент буюу өөрчлөлтийн коеффициент нь “predictor variables”-“угтаж мэдэх үзүүлэл (Мэргэжил сонгох сонголтод нөлөөлөх хүчин зүйлүүд) нь үе тэнгийхний нөлөө (эрэгтэй) 55%, (эмэгтэй) 14% тайлбарлаж байна.

0

Хүснэгт XIII. Регрессийн шинжилгээ: PEER

0

Model Summary

Таны хүйс

R

R Square

Adjusted R Square

Std. Error of the Estimate

Эрэгтэй

1

.744a

.554

.534

.36714

Эмэгтэй

1

.378a

.143

.124

.56105

a. Predictors: (Constant), PEER

0

Цаашлаад Хүснэгт XIV-д ANOVA-гийн тусламжтайгаар шалган үзэхэд энэхүү загвар нийцэж буйг харж болно. 27.333 (эрэгтэй), 7.352 (эмэгтэй)  үнэлгээгээр энэхүү загвар ач холбогдолтой буйг харж болно. Энэхүү мэргэжил сонгох сонголтод хүчин зүйлүүд холбоотойг харуулж байна.  

0

Хүснэгт XIV. ANOVAa: PEER

0

ANOVAa

Таны хүйс

Sum of Squares

df

Mean Square

F

Sig.

Эрэгтэй

1

Regression

3.684

1

3.684

27.333

.000b

Residual

2.965

22

.135

 

 

Total

6.650

23

 

 

 

Эмэгтэй

1

Regression

2.314

1

2.314

7.352

.010b

Residual

13.850

44

.315

 

 

Total

16.165

45

 

 

 

a. Dependent Variable: SCHexcept61213

b. Predictors: (Constant), PEER

0

Хүснэгт XV-д тэрхүү стандартчилагд-сан коэффициент (Beta) нь “угтаж мэдэх хувьсагч”-ийн нэг нэгж өөрчлөлтөнд бие даасан хувьсагч (SCHexcept61213)-д хэр их өөрчлөлт бий болохыг бидэнд хэлж өгдөг. Энэхүү шинжилгээнд оюутан мэргэжлээ сонгоход үе тэнгийхэн нөлөөлөх нь (эмэгтэй)   0.378,   (эрэгтэй) 0.744, илүү их хамааралтай буй нь харагдаж байна.

0

Хүснэгт XV. Коэффициент

0

Coefficientsa

Таны хүйс

Unstandardized Coefficients

Standardized Coefficients

t

Sig.

B

Std. Error

Beta

Эрэгтэй

1

(Constant)

1.551

.330

 

4.705

.000

PEER

.528

.101

.744

5.228

.000

Эмэгтэй

1

(Constant)

2.226

.329

 

6.768

.000

PEER

.273

.101

.378

2.712

.010

a. Dependent Variable: SCHexcept61213

0

Таамаглал нотлох

0

0

Зураг 2. Мэргэжил сонгох сонголтод нөлөөлөгч хүчин зүйлийн загвар (Нэгдсэн/Нийт)

0

0

Зураг 3. Мэргэжил сонгох сонголтод нөлөөлөгч хүчин зүйлийн загвар (эрэгтэй)

0

0

Зураг 4. Мэргэжил сонгох сонголтод нөлөөлөгч хүчин зүйлийн загвар (эмэгтэй)

0

  1. ДҮГНЭЛТ

0

Энэхүү судалгаагаар өндөр түвшний ажил мэргэжлийг сонгоход нөлөөлөх хүчин зүйлийг тогтоохыг зорьсон сургуулийн сурагчид, оюутан гэх мэт бүх насны хүмүүсийг хамран асуумж авсан. Судалгаанд зөвхөн гэр бүл, сургууль, хүйс, үе тэнгийхэн багтдаг дөрвөн хүчин зүйл дээр анхаарлаа төвлөрүүлсэн. Судалгааны үр дүнгээс ЕБС-даа хувийн эсвэл улсын сургуулийг төгсөснөөс хамаарч гэр бүлийн нөлөөлөл үзүүлдэг ба цаашлаад сургуулийн нөлөө дотроо мөн үе тэнгийхэн мэргэжил сонгох сэтгэл ханамжинд хүчтэй нөлөөлдгийг тогтоосон. Эрэгтэйчүүд ихэвчлэн гэр бүл болон үе тэнгийхнийгээ даган мэргэжлээ сонгох хандлага их байгааг харж  болно. Харин эмэгтэйчүүд гэр бүл ба сургуулийн нөлөөгөөр мэргэжлээ сонгож байгааг харж болно.

0

  1. СУДАЛГААНЫ ХЯЗГААРЛАГДМАЛ БАЙДАЛ БА ИРЭЭДҮЙН  ЧИГЛЭЛ

0

Энэхүү судалгааг сургууль, эцэг эхтэй хамтран сургалт зохион байгуулан илүү нарийвчлан судлаж сурагчдад мэргэжлээ сонгохдон тусламж үзүүлэх. Мөн өөр аль нэг улсын соёлын хэмжүүртэй хавсарган судалбал маш өргөн хүрээний, сонирхолтой ажил болно. 

0

  1. АШИГЛАСАН МАТЕРИАЛ

0

[1] Abbasi, M.N. & Sarwat, N. (2014). Factors inducing career choice: Comparative study of five leading professions in Pakistan. Pakistan Journal of Commerce and Social Sciences, 8(3): 830-845. Abiola, J. (2014). 

0

[2]     Impact of educational aspirations on vocational choices of the female secondary school students on Ondo West local Government area of Ondo State, Nigeria. European Scientific Journal, 1:224-233. Acharya, B. (2010). 

0

[3]  Questionnaire design. A working paper for a training cum workshop in research methodology organised by Centre for Post-graduate Studies Nepal Engineering College in Collaboration with University Grants Commission Nepal, 2-11. Adebowale, T.A. (2011). 

0

[4]   Perceived availability of Guidance and Counselling Services among tertiary institution students in selected South West Universities in Nigeria. Ife PsychologIA, 19(1):361-374. Adya, M. & Kaiser, K.M. (2005). 

0

[5]     Early determinants of women in the IT workforce: A model of girls’ career choices. Information Technology and People, 13(3):230-259. Agarwala, T. (2008). 

0

[6]    Factors influencing career choice of management students in India. Career Development International, 13(4):362-376. Agbaje, A. & Alarape, A.I. (2006). 

0

[7]   Introductory lectures on Research Methodology. Ibadan: National War College. Aguado, C.L., Laguador, J.M. & Deligero, J.C.L. Education and Society, 1(1):179. Aliyu, A.A., Bello, M.U., Kasim, R. & Martin, D. (2014). 

0

[8]   Positivist and non-positivist paradigm in social science research: Conflicting paradigms or perfect partners? Journal of Management and Sustainability, 4(3):79-95. 123 Amani, J. (2013). 

0

[9] Social influence and occupational knowledge as predictors of career choice intentions among undergraduate students in Tanzania. International Journal of Learning & Development, 3(3):185-193. Amani, J. (2016). 

0

[10] Do Tanzanian undergraduate students choose or hunt for their degree programmes? International Journal of Higher Education, 5(2):74-81. Amoah, S.A., Kwofie, I. & Kwofie, F.A.A. (2015). 

0

[11] The school counsellor and students’ career choice in high schools: The assessor’s perspective in a Ghanaian case. Journal of Education and Practice, 6(23):57-65. Andsager, J.L. & Hust, S.J.T. (2005). 

0

[12] Differential gender orientation in public relations: Implications for career choices. Public Relations Review, 31:85-91. Arnold, J. (1997). 

0

[13] Managing careers in the 21st century. London: Paul Chapman. Arain, M., Campbell, M.J., Cooper, C.L. & Lancaster, G.A. (2010).

0

[14] What is a pilot study or feasibility study? A review of current practice and editorial policy. BMC Medical Research Methodology, 10:1-10.Bandura, A. (1989). 

0

[15] Social cognitive theory in cultural context. Applied Psychology: An International Review, 51:269-290. Bankole, E.T. & Ogunsakin, F.C. (2015). 

0

[16] Influence of peer groups on academic performance of secondary school students in Ekiti State. International Journal of Innovative Research and Development, 4(1):324-331. 125 Bardick, A.D., Berns, K.B., Magnusson, K.C. & Witko, D. (2004). 

0

[18] Junior high school planning: What students want. Canadian Journal of counselling, 38(2):104-117. Barker, M. (2010). 

0

[19] Choices and constraints: Family responsibilities gender and academic career. Journal of Comparative Family Studies, 4(1):1-18. Bartle-Haring, S., Yaunkin, F.L. & Day, R. (2012). 

0

[20] Family distance regulation and school engagement in middle school aged children. Social Science Journal, 61(2):192-206. Bayaga, A. & Lekena, L.L. (2010). 

0

[21] Application of new parametric analysis technology among postgraduates education research: A Survey of South Africa Universities. Journal of International Research, 3(11):137-146. Bates, C.W. (2015). 

0

[22] The Influence of Family on the Career Interests and Choices of Youth. International Journal of Education and Social Sciences, 2(9):67-72. Beale, A.V. (1998). 

0

[23] Fundamentals of Social Research Methods: An African Perspective. Cape Town: Juta. Bollu-steve, F.N. & Sanni, W.O. (2013).

0

[24] Influence of family background on the academic performance of Secondary School students in Nigeria. Ife PsychologIA, 21(1):90-100. Borgen, W. & Hiebert, B. (2006).  

0

[25] Facilitating the learning of career development theories. The Career Development Quarterly, 46(3):294-300. Beggs, J.M., Bsutham, J.H. & Taylor, S. (2008). 

0

[26] Distinguishing the factors influencing college students’ choice of major. College Student Journal, 42(2):381-394. Behrandt, M. & Frankline, T. (2014). 

0

[27] A review of research on school field trips and their value in education. International Journal of Environment and Science Education, 9:235-245. Behrend, T.S., Thompson, L.F., Meade, A.W., Grayson, M.S., & Newton, D.A. (2007). 

0

[28] Gender differences in career choice influences. Paper presented at the 22nd Annual Meeting of the Society for Industrial and Organizational Psychology, New York. Berns, J.S. (2010). 

0

[29] Survey based evaluation of self perceived competency after nephrology 126 fellowship training. American Society of Nephrology, 5(30):490-496. Bett, J.C. (2013). 

0

Мэдэгдэх

0

0

×

Саналууд

Санал бичих

Таалагдаж байна

Таалагдахгүй байна

Нэр томъёо оруулаагүй байна.

Хэлэлцүүлгийн Like/dislike

Хэлэлцүүлэг үзсэн